Άλσος Αγίου Φιλίππου - Νίκαιας : Γιατί ξεραίνονται τα δέντρα και ποιες είναι οι λύσεις;

Άλσος Αγίου Φιλίππου: Γιατί ξεραίνονται τα δέντρα και ποιες είναι οι λύσεις;

Το Άλσος Αγίου Φιλίππου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πνεύμονες πρασίνου της Νίκαιας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, όλο και περισσότεροι πολίτες παρατηρούν ότι αρκετά δέντρα έχουν ξεραθεί ή παρουσιάζουν έντονα σημάδια εξασθένησης.

Το ερώτημα είναι εύλογο.

Τι φταίει; Θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί; Και κυρίως, τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα;

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και όσα είναι γνωστά από τη διεθνή βιβλιογραφία για τη διαχείριση αστικών αλσών, η μαζική ξήρανση των δέντρων δεν οφείλεται σε μία μόνο αιτία. Συνήθως είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που δρουν ταυτόχρονα.

Οι κυριότεροι είναι:

• Η παρατεταμένη ξηρασία και οι συνεχόμενοι καύσωνες των τελευταίων ετών.

• Η μειωμένη υγρασία του εδάφους και η αυξημένη ανάγκη άρδευσης σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες.

• Η γήρανση σημαντικού αριθμού δέντρων, τα οποία γίνονται πιο ευάλωτα στις ασθένειες και στις ακραίες καιρικές συνθήκες.

• Οι προσβολές από έντομα και παθογόνους οργανισμούς που εκμεταλλεύονται τα ήδη εξασθενημένα δέντρα.

• Η συνεχής συμπίεση του εδάφους από την έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα, που δυσκολεύει την ανάπτυξη και την αναπνοή του ριζικού συστήματος.

Τι ισχύει για τα ούρα των σκύλων;

Η επιστημονική απάντηση είναι ότι η συνεχής ούρηση δεκάδων ζώων στον ίδιο κορμό μπορεί να προκαλέσει τοπικές βλάβες, αυξάνοντας την αλατότητα του εδάφους και τραυματίζοντας τον φλοιό.

Ωστόσο, δεν αποτελεί τη βασική αιτία μαζικής ξήρανσης ενός άλσους. Μπορεί να επιβαρύνει συγκεκριμένα δέντρα, αλλά το συνολικό πρόβλημα συνδέεται κυρίως με τη λειψυδρία, την καταπόνηση του οικοσυστήματος και τις κλιματικές συνθήκες.

Το σημαντικότερο ερώτημα είναι αν είχαν ληφθεί εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης.

Σήμερα, με τις πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες και τη μειωμένη βροχόπτωση, τα αστικά άλση χρειάζονται διαφορετική διαχείριση από αυτή που αρκούσε πριν από 20 ή 30 χρόνια. Η επαρκής άρδευση, η παρακολούθηση της υγείας των δέντρων, η βελτίωση του εδάφους και η έγκαιρη αντικατάσταση των δέντρων που έχουν νεκρωθεί αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση του πρασίνου.

Ενδεικτικές παρεμβάσεις που μπορούν να εξεταστούν

• Αναβάθμιση και επέκταση του αυτόματου συστήματος άρδευσης.

• Τοποθέτηση αισθητήρων υγρασίας για ορθολογική διαχείριση του νερού.

• Βελτίωση του εδάφους με οργανικά υλικά και εδαφοκάλυψη ώστε να μειώνεται η εξάτμιση.

• Προστασία των κορμών στα σημεία που καταπονούνται περισσότερο.

• Συστηματική παρακολούθηση από δασολόγους και γεωπόνους για την έγκαιρη αντιμετώπιση εντόμων και ασθενειών.

• Σταδιακή αντικατάσταση των νεκρών δέντρων με είδη περισσότερο ανθεκτικά στις σημερινές κλιματικές συνθήκες.

Ενδεικτική κοστολόγηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος

• Αναβάθμιση συστήματος άρδευσης: 15.000–25.000 €

• Προστασία κορμών και ευπαθών σημείων: 12.000–30.000 €

• Βελτίωση εδάφους και εδαφοκάλυψη: 4.500–12.000 €

• Αισθητήρες υγρασίας και παρακολούθηση: 2.000–6.000 €

• Αντικατάσταση νεκρών δέντρων και νέες φυτεύσεις: 30.000–90.000 €

• Ετήσια φυτοπροστασία και επιστημονική παρακολούθηση: 8.000–20.000 €

Το συνολικό κόστος ενός τέτοιου προγράμματος εκτιμάται ενδεικτικά μεταξύ 70.000 και 180.000 ευρώ, ανάλογα με την έκταση των παρεμβάσεων και τις τεχνικές προδιαγραφές.

Το ποσό αυτό μπορεί να φαίνεται σημαντικό, όμως είναι μικρό σε σχέση με την αξία ενός ώριμου αστικού άλσους και το κόστος που θα απαιτηθεί εάν χαθεί μεγάλο μέρος του και χρειαστεί να δημιουργηθεί ξανά από την αρχή.

Προτάσεις για χρηματοδότηση και συμμετοχή της κοινωνίας

Η προστασία του Άλσους Αγίου Φιλίππου δεν είναι θέμα αντιπαράθεσης ούτε απόδοσης ευθυνών. Είναι θέμα πρόληψης, συνεργασίας και υπεύθυνης διαχείρισης.

Μία ρεαλιστική πρόταση είναι ο Δήμος να εκπονήσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης και να αναζητήσει ενεργά χορηγούς από τον ιδιωτικό τομέα. Μεγάλες επιχειρήσεις, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενεργειακοί όμιλοι, βιομηχανίες, ναυτιλιακές εταιρείες και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή μπορούν να συμμετάσχουν μέσω προγραμμάτων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (CSR/ESG).

Οι χορηγίες μπορούν να είναι είτε χρηματικές είτε σε είδος, όπως η προμήθεια αρδευτικού εξοπλισμού, νέων δέντρων, υλικών εδαφοκάλυψης, αισθητήρων υγρασίας, γεωπονικών υπηρεσιών ή η κάλυψη του κόστους συγκεκριμένων παρεμβάσεων.

Παράλληλα, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα «Υιοθεσίας Δέντρων» ή «Υιοθεσίας Τμημάτων του Άλσους», στο οποίο επιχειρήσεις, φορείς, σύλλογοι και πολίτες θα συμβάλλουν στη χρηματοδότηση και τη συντήρηση συγκεκριμένων σημείων, με πλήρη διαφάνεια και δημόσια παρουσίαση των αποτελεσμάτων.

Εξίσου σημαντική είναι η αξιοποίηση του εθελοντισμού. Σχολεία, πολιτιστικοί και αθλητικοί σύλλογοι, περιβαλλοντικές οργανώσεις, ομάδες πολιτών και κάτοικοι μπορούν να συμμετέχουν σε οργανωμένες δράσεις δενδροφύτευσης, καθαρισμού, βελτίωσης του εδάφους και ενημέρωσης για την προστασία του άλσους, πάντα υπό την καθοδήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών και επιστημόνων.

Το Άλσος Αγίου Φιλίππου είναι κοινή μας ευθύνη. Με σωστό σχεδιασμό, διαφάνεια, συνεργασία μεταξύ Δήμου, πολιτών, επιστημονικής κοινότητας και επιχειρήσεων, καθώς και αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης χρηματοδοτικής δυνατότητας, μπορεί να προστατευθεί και να αναβαθμιστεί ουσιαστικά, ώστε να παραμείνει ένας ζωντανός πνεύμονας πρασίνου για τις επόμενες γενιές.

#ΆλσοςΑγίουΦιλίππου
#Νίκαια
#ΝίκαιαΡέντης
#ΔήμοςΝίκαιαςΑγΙΡέντη
#Περιβάλλον
#ΑστικόΠράσινο
#Πράσινο
#Δέντρα
#Δενδροφύτευση
#ΚλιματικήΑλλαγή
#Βιωσιμότητα
#ΠοιότηταΖωής
#Εθελοντισμός
#Χορηγίες
#ΕταιρικήΚοινωνικήΕυθύνη
#CSR
#ESG
#SaveOurTrees
#GreenCity