Ελλάδα: Ανάμεσα στην ευκαιρία και στο ενεργειακό πλιάτσικο

 

Ελλάδα: Ανάμεσα στην ευκαιρία και στο ενεργειακό πλιάτσικο

Οι έχοντας ασχοληθεί χρόνια με τη γεωπολιτική, γνωρίζουν πως η ενέργεια δεν είναι απλώς εμπόρευμα, είναι δύναμη.
Κι αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Η ExxonMobil ξεκινά έρευνες δυτικά της χώρας, η Chevron δηλώνει έτοιμη να μπει στα κοιτάσματα νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ενώ το LNG από τις ΗΠΑ αντικαθιστά πλέον οριστικά το Ρωσικό αέριο.

Η Ευρώπη, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει αλλάξει χάρτη και προτεραιότητες - κι εμείς βρισκόμαστε ξαφνικά στο κέντρο.*
Με τη Ρεβυθούσα, το FSRU της Αλεξανδρούπολης και τους νέους αγωγούς προς τα Βαλκάνια, η Ελλάδα μπορεί να γίνει ενεργειακός κόμβος.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: κόμβος για ποιον;

---

Πέρασα κάποτε από τους Οικολόγους Πράσινους, γιατί πίστευα βαθιά ότι η οικολογία μπορεί να επιβληθεί με τους δικούς της κανόνες - με ρεαλισμό, σχέδιο και μια ομαλή μετάβαση 30-40 ετών, χωρίς ακρότητες και από τις δύο πλευρές.
Ήλπιζα ότι μπορούμε να προστατεύσουμε το περιβάλλον χωρίς να τινάξουμε στον αέρα την κοινωνική ισορροπία.
Όμως η πραγματικότητα άλλαξε πιο γρήγορα απ’ ό,τι οι ιδεολογίες. Οι κρίσεις, οι πόλεμοι και η ενεργειακή ανασφάλεια έφεραν ξανά στο προσκήνιο το φυσικό αέριο - κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσουμε με ψυχραιμία, όχι με δογματισμό.

Το ζήτημα δεν είναι αν θα αξιοποιήσουμε τους πόρους μας, αλλά ποιος θα κερδίσει από αυτούς.
Γιατί όταν μπαίνουν στο παιχνίδι διεθνείς κολοσσοί και δημόσιο χρήμα, η γραμμή ανάμεσα στην «επένδυση» και στο πλιάτσικο γίνεται επικίνδυνα λεπτή.
Και αν δεν υπάρξει πραγματική διαφάνεια, εθνική στρατηγική και κοινωνικό όφελος, τότε αυτό που χτίζεται μπροστά μας δεν θα είναι “μικρός ΟΠΕΚΕΠΕ της ενέργειας” - θα είναι πολλαπλάσιος του.

---

Μια λεπτομέρεια που πέρασε απαρατήρητη

Στο τελευταίο ενεργειακό forum, σχεδόν κανείς δεν πρόσεξε την εκπρόσωπο των μίνι πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs).
Μιλούσε για μια νέα μορφή καθαρής, σταθερής ενέργειας - αλλά πέρασε στα ψιλά.
Ίσως γιατί δεν χωρά στα ήδη μοιρασμένα συμφέροντα γύρω από το LNG και τους αγωγούς.
Κι όμως, εκεί μπορεί να κρύβεται πολύ παρασκήνιο.. 

---

Οι τιμές του φυσικού αερίου κινούνται γύρω στα 31 €/MWh.
Το LNG από τις ΗΠΑ προσφέρει σταθερότητα, αλλά όχι φτηνό καύσιμο.
Αν επιβεβαιωθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα σε Κρήτη και Ιόνιο, η Ελλάδα θα μπορούσε να αποκτήσει δική της παραγωγή και να σταθεί ενεργειακά στα πόδια της μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Αλλά αυτό δεν θα συμβεί από μόνο του.

Χρειάζεται σχέδιο, έλεγχος και - πάνω απ’ όλα - δικαιοσύνη στη διανομή των οφελών.
Αν τα κέρδη πάνε ξανά σε λίγους, θα έχουμε απλώς αλλάξει αφέντες.
Αν όμως τα έργα, οι επενδύσεις και η νέα ενέργεια μεταφραστούν σε όφελος για την κοινωνία, τότε ίσως για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες η Ελλάδα να σταθεί ως πραγματικός παίκτης, όχι ως εξάρτημα σε ξένο σχέδιο.

* Όχι γιατί το επιλέξαμε ή γιατί το προσπαθήσαμε - μας παρέσυρε το κύμα των επιπτώσεων από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον πόλεμο στην Παλαιστίνη και τις κακές επιλογές του πρώην super Mario - ErdoGun~!